
Şifalı bitki olarak bilinen Sambucus nigra (Kara Mürver), dünyanın pek çok ülkesinde geleneksel tıpta öksürük, üst solunum yolu enfeksiyonları ve ateş gibi durumlarda çok uzun yıllardır kullanılmaktadır. Ateş, yorgunluk, baş ağrısı, boğaz ağrısı, öksürük gibi gribe benzer belirtilerin azaltılmasında yardımcı olur.
Sambucus nigra, grip, soğuk algınlığı, bakteriyel sinuzit ve bronşit tedavisine yardımcı, antioksidan ve bağışıklıkla ilgili özellikler de dahil olmak üzere vücütta çeşitli biyokimyasal ve farmakolojik etkilere sahip oldukları gösterilmiş flavonoidleri içerir.
Bağışıklık sisteminin düzenlenmesinde önemli bir yere sahip olan Sambucus nigra antioksidan ve antienflamatuar özellikler içerir. Sambucus nigra içeriğinde bulunan antosiyanidin, enflamatuar yanıtı düzenler ve antibakteriyel etkinliğe sahiptir.
Beta glukan, bağışıklık sistemini güçlendiren doğal bir maddedir. Enfeksiyöz hastalıklara karşı immün sistemi uyaran bir biyolojik yanıt düzenleyicidir. Virüs, bakteri, mantar ve parazitik enfeksiyonlara karşı vücut direncinin artmasını sağlar. Bağışıklık cevabını artırarak vücut savunma hücrelerinin patojenleri daha etkili şekilde yok etmesini sağlar. Hem sağlıklı, hem de enfeksiyon geçiren bireylerde, enfeksiyona karşı vücut direncini artırır, vücudun enfeksiyonla savaşmasını kolaylaştırır.
Çinko, vücut için olmazsa olmaz eser bir elementtir. Protein, karbonhidrat ve yağ metabolizmasında görevlidir. İmmün sistem ve epitel dokunun sağlıklı olması için gereklidir. Çinko, hem antioksidan hem de antienflamatuar özelliklere sahiptir; savunma sisteminde rol alır ve serbest radikal hasarına karşı hücreleri korur.
Suda eriyen bir vitamin olan C vitamini, deri altı dokusu ile kıkırdak gelişimi ve dayanıklılığı için gereklidir. C vitamini aynı zamanda kollajen sentezi, bağışıklık sisteminin korunması, yaraların iyileşmesi, antioksidan etki ve demir emiliminin artırılmasında etkilidir.
Yağda eriyen bir vitamin olan D vitamini, gıdalar ile alındıktan sonra güneş ışığı yardımı ile aktif forma dönüşür. Vücut gelişimi, kemik, kalsiyum metabolizması, beyin gelişimi ve savunma sisteminin sağlıklı çalışabilmesi için gerekli esansiyel vitamindir.
Yağda eriyen E vitamini, iyi bir antioksidan olarak hücre zarını serbest radikallerden korur, kalbi destekler; sinir sitemi, kas dokusu, endokrin bezler ve üreme fonksiyonları için çok önemli görevleri yerine getirir. Büyüme, gelişme ve yara iyileşmesinin sağlanması, E vitamininin önemli fonksiyonları arasındadır.
Kaynaklar: — FAO/WHO expert consultation on human vitamin and mineral requirements, 2004. — Ulbricht C et al. J Diet Suppl. 2014;11(1):80-120. — Vlachojannis JE et al. Phytother Res. 2010;24(1):1-8. — Murphy EA et al. Curr Opin Clin Nutr Metab Care. 2010;13(6):656-661.